Een genuanceerd strategisch kader voor ICT bij DCTerra
Laten we beginnen met erkenning. De keuze om als ICT-organisatie een regievoerende rol aan te nemen was een verstandige keuze, gebaseerd op reële problemen:
Dit zijn geen zwakke argumenten. Dit zijn de argumenten die nagenoeg elke publieke organisatie in Nederland dezelfde richting op hebben gestuurd. En voor een deel kloppen ze nog steeds.
Een docent spreekt met de AI-assistent. Afwezigheid, kosten, verlof — alles via natuurlijke taal.
Hoe kan ik u vandaag helpen? Ik kan helpen met afwezigheid registratie, kosten registratie, verlof aanvragen en meer.
Wat veranderd is, is niet de geldigheid van die overwegingen, maar de context waarin ze gemaakt zijn.
Gemma 4 draait op een enkele GPU. Een server van €80.000 kan meerdere modellen 24/7 hosten, zonder externe afhankelijkheid.
Niet naar nul, maar naar een punt waar de vergelijking met licentiekosten en vendor lock-in opnieuw gemaakt moet worden.
Google Gemma 4, Qwen 3.5, Mistral, DeepSeek — Apache 2.0, commercieel vrij, fine-tunebaar, op eigen hardware.
Dit is geen afhankelijkheid van één leverancier. Dit is een markt met meerdere spelers, open standaarden en self-hosting mogelijkheden.
Het antwoord is niet "gooi regievoering overboord." Het antwoord is: behoud wat werkt, en voeg toe wat nu mogelijk is.
Wanneer Microsoft de prijzen verhoogt of geopolitieke ontwikkelingen de beschikbaarheid beïnvloeden, hebben we geen alternatief.
Een server met twee NVIDIA H100 GPU's (€60.000–€80.000) kan:
Apache 2.0, geen licentiekosten, geen API-kosten, data verlaat nooit je gebouw.
Leerlinggegevens, BSN-nummers, dossiers — ze verlaten nooit je eigen infrastructuur.
Volledige controle over hoe data verwerkt wordt, door welk model, met welke safeguards.
Als een API wijzigt of prijzen stijgen, draait je eigen model gewoon door.
Precies aantonen welk model, hoe getraind, welke data, welke menselijke controle.
De trend is duidend: meer kwaliteit, minder hardware, lagere kosten. Elk model dat uitkomt maakt de investering in eigen hardware waardevoller.
De strategie is een gelaagd model waarbij je per domein de juiste keuze maakt:
De steelman voor regievoering stelt terecht dat de TCO van eigen software hoger is dan het lijkt. Maar de vergelijking moet compleet zijn:
De eerlijke vraag is niet "is eigen software goedkoper?" maar: "voor welke toepassingen is de totale kostenbalans gunstiger?"
Het sterkste argument tegen zelf bouwen: "als die ene persoon weggaat, hebben we een probleem." Drie dingen veranderen aan die dynamiek:
Zelfgebouwde software met AI-tooling produceert leesbare, gedocumenteerde code. Doorzoekbaar en overdraagbaar — in tegenstelling tot configuratie die in iemands hoofd zit.
Een nieuwe medewerker kan AI de architectuur laten uitleggen, de businesslogica laten toelichten, en onderhoudstaken laten uitvoeren.
De AFAS-beheerder, de Microsoft-specialist, de TOPdesk-beheerder — die afhankelijkheden bestaan al. Ze zijn alleen minder zichtbaar.
Begin voorzichtig, meet resultaten, en schaal alleen op waar het aantoonbaar werkt. Geen blind vertrouwen op de hype, maar ook niet blind vasthouden aan een strategie die op verouderde aannames rust.
De verschuiving is niet van regievoering naar zelf doen. De verschuiving is van "we nemen per definitie af" naar "we maken per domein een bewuste keuze op basis van de huidige mogelijkheden."
De vraag is niet of we die mogelijkheid hebben. De vraag is of we hem willen benutten.